قانون جدید مهریه و آشنایی کامل با تمامی قوانین آن

زوجین به‌ واسطه جاری شدن عقد واجد حق و حقوقی می‌شوند. یکی از این حقوق برای زنان، مطالبه مهریه است که در مقابل، مردان را هم موظف به پرداخت آن می‌کند. در اینجا باید گفت که قانون جدید مهریه برای همین موضوع وضع شده است، با این‌حال مطالبه و پرداخت مهریه یکی از مسائل پرچالش است که مسائل و مشکلاتی برای زوجین ایجاد می‌کند. این مطلب راهنمای کاملی است که به شما کمک می‌کند با قانون جدید مهریه آشنا شوید.

وکیل طلاق
برای اطلاعات بیشتر درباره انحصار وراثت کلیک کنید
وکلای فراز

زمان پایه‌گذاری قانون جدید مهریه و تبصره‌های آن

مطابق قوانین مصوب پیش از سال 1391 مرد موظف بود، هر زمان زن مهریه را مطالبه کرد، مبلغ کل آن را مطابق عقدنامه بپردازد. در صورتی هم که مرد توان پرداخت کامل مهریه یا بخشی از آن را نداشت، صدور حکم جلب مرد به درخواست زن امکان‌پذیر بود.

با توجه به اینکه گرفتن حکم جلب و زندانی کردن مردان مشکلات بزرگی را برای مردان ایجاد کرده بود، در قانون جدید مهریه در این مورد تجدیدنظر صورت گرفت.

ماده 1082 قانون مدنی درباره مهریه است که در سال 1401 دو تبصره به آن اضافه شده است.

  • تبصره اول: محاسبه مهریه مطابق با شاخص قیمت سالانه

مطابق قانون جدید مهریه در صورتی که مهریه وجه رایج باشد، باید مبلغ آن متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه نسبت به زمان عقد محاسبه شود. شاخص قیمت سالانه توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی تعیین می‌‌شود.

  • تبصره دوم: نحوه اجرای محکومیت مالی

مطابق قانون جدید مهریه که برای رفع مشکلات و چالش‌های پیشین تصویب و اجرا می‌شود، مبالغ بیشتر از 110 سکه، شامل حکم جلب و زندان نمی‌شوند. اما وقتی مرد از پرداخت مهریه با مبلغ کمتر از 110 سکه امتناع می‌کند می‌توان برای او حکم جلب گرفت.

یکی از تصورات اشتباه در مورد قانون مهریه این است که برای مهریه با مبالغ بیشتر از  110 سکه، مرد فقط مکلف به پرداخت 110 سکه است و لازم نیست مبالغ بالاتر را پرداخت کند؛ در حالی‌ که فقط نحوه اجرای محکومیت مالی مهریه تغییر کرده است.

زمان پایه‌گذاری قانون جدید مهریه و تبصره‌های آن

همه چیز درباره قانون جدید مهریه

امکان توقیف اموال مرد بابت مهریه

به عبارت دیگر مردی که توانایی مالی پرداخت یک جا مهریه (تا 110 سکه) را دارد، باید به‌طور کامل مبلغ آن را پرداخت کند. در غیر این صورت می‌تواند درخواست اعسار از پرداخت مهریه را تنظیم و به دادگاه ارائه کند تا مبلغ مهریه قسطی شود. اگر اقدامات فوق از جانب مرد انجام نشود، می‌توان برای او حکم جلب صادر کرد. اما مطالبه بیشتر از 110 سکه فقط به شرط استطاعت مرد امکان‌پذیر است و نمی‌توان برای آن حکم جلب گرفت.

یکی دیگر از مواردی که در مورد قانون جدید مهریه لازم است بدانید این است که حتی اگر مهریه بالای 110 سکه باشد و مرد اموالی به نام خود داشته باشد، زن می‌تواند به میزان مهریه، اموال مرد را توقیف کند. در صورتی که مرد مالی برای توقیف نداشته باشد، زن متناسب با میزان مهریه می‌تواند حکم جلب بگیرد.

امکان توقیف اموال مرد بابت مهریه

مهلت پرداخت مهریه چقدر است؟

یکی از دغدغه‌های مردان در مورد زمان پرداخت مهریه یا اقساط آن است. مطابق قانون مهریه در صورتی که زن مهریه را مطالبه کند و در دادگاه دادخواست تنظیم کند، اجرائیه برای مرد ارسال می‌شود. در این شرایط مرد مکلف به پرداخت فوری تمام مهریه یا بخشی از آن است؛ مگر اینکه توان مالی نداشته باشد.

در این صورت یک ماه فرصت دارد تا درخواست اعسار از پرداخت مهریه بدهد و گرنه حکم جلب او صادر می‌شود.

در مورد مهلت زمانی اقساط مهریه هم باید اطلاع داشته باشید، قسط هر ماه باید به موقع پرداخت شود و گرنه متناسب با مبلغ قسط، جریمه تعیین می‌شود. همچنین در مواردی که مرد از پرداخت دو یا سه قسط امتناع کند، زن می‌تواند از طریق دادگاه برای مرد حکم جلب بگیرد.

تکلیف مهریه پس از فوت شوهر

یکی از تصورات رایج اما اشتباه، در مورد مهریه این است که بعد از فوت همسر مهریه به زن تعلق نمی‌گیرد، یا اینکه تنها چیزی که به زن ارث می‌رسد همان سهم الارث است. اما این‌طور نیست و مهریه همچنان برای زن از محل ارث قابل مطالبه است.

مطابق قانون جدید مهریه در صورتی که مرد از دنیا برود، مهریه زن باید از ارثی که از او باقی مانده پرداخت شود. همچنین لازم است بدانید مهریه جزو دیون ممتاز متوفی محسوب می‌شود. یعنی پرداخت آن بر تقسیم ارث بین وراث مقدم است.

تکلیف مهریه پس از فوت شوهر

قانون مهریه در صورت طلاق

مطابق قوانین، پرداخت مهریه بعد از عقد الزامی است. اما نکته‌ای که باید به آن توجه داشت این است که با طلاق در دوران عقد و قبل از نزدیکی فقط نصف مهریه قابل مطالبه است. اما اگر نزدیکی انجام شود، زن می‌تواند تمام مهریه را مطالبه کند.

فقط در یک صورت است که قبل از نزدیکی زن می‌تواند مهریه را به‌طور کامل بگیرد. در صورت عنن (به معنای ناتوانی جنسی مرد برای آمیزش) مرد مکلف است تمام مهریه را پرداخت کند. بهتر است برای این موضوع می‌توانید از مشاوره یک وکیل طلاق بهره ببرید.

حق حبس در قانون جدید مهریه چیست؟

جدیدترین قانون مهریه در مورد حق حبس این است که زن تا قبل از نزدیکی با شوهر می‌تواند از تمکین امتناع کند تا مهریه را به طور کامل دریافت کند. البته فقط در شرایطی می‌تواند از این قانون استفاده کند که مهریه عند المطالبه باشد.  شاید تصور کنید پس در چنین شرایطی نفقه به زن تعلق نمی‌گیرد. بهتر است بدانید پیش از اولین نزدیکی، عدم تمکین، حق نفقه را از بین نمی‌برد و مرد همچنان موظف است نفقه را بپردازد.

در صورتی که به اختیار زن، نزدیکی صورت گرفته باشد، زن دیگر نمی‌تواند از حق حبس استفاده کند اما همچنان می‌تواند هر زمان که بخواهد مهریه را مطالبه کند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد الزام به تمکین می توانید به لینک مشخص شده مراجعه کنید

جمع‌بندی

مهریه حق قانونی زن است که به واسطه عقد به او تعلق می‌گیرد. اما با توجه به تغییرات شرایط اجتماعی و فرهنگی مبالغ مهریه هم تغییر می‌کند و ممکن است مطالبه یا پرداخت آن مشکلاتی را ایجاد کند. به همین دلیل لازم است تغییراتی در قانون مدنی ایجاد شود. امیدواریم اطلاعاتی که درباره قانون جدید مهریه ارائه کردیم برای شما مفید باشد.

در صورتی که برای مطالبه یا پرداخت مهریه به مشکل خورده‌اید می‌توانید از مشاوره‌های تخصصی گروه وکلای فراز استفاده کنید و از هزینه وکیل طلاق مطلع شوید تا با پرداخت حق‌الوکاله مناسب، در کوتاه‌ترین زمان پرونده را به سرانجام برسانید.

حق حبس در قانون جدید مهریه چیست؟

سوالات متداول

  • حق ثبت مهریه چیست؟

حق ثبت مهریه به مبلغی گفته می‌شود که هنگام ثبت عقد در دفاتر ازدواج دریافت می‌شود. این مبلغ بابت ثبت سند و قید مهریه دریافت می‌شود که قاعدتا متناسب با مبلغ مهریه است.

  • آیا برای عقد دائم تعیین مهریه اجباری است؟

با مشخص نکردن مهریه، عقد دائم صحیح است. اما اگر بعد از عقد، زن مهریه مطالبه کند یا اینکه مرد بمیرد، لازم است برای زن مهرالمثل تعیین شود.

  • تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه چیست؟

مهریه عندالاستطاعه به این معنی است که زمانی زن می‌تواند از مرد تقاضای مهریه کند که استطاعت مالی پرداخت آن را داشته باشد. در حالی که در مهریه عندالمطالبه، بعد از امضای عقدنامه، زن می‌تواند تمام مهریه یا قسمتی از آن را مطالبه کند.