شرایط بخشیدن مهریه در محضر
زن پس از وقوع عقد نکاح، مالک مهریه خود می‌شود و در صورت برخورداری از اهلیت قانونی می‌تواند تمام یا بخشی از آن را ببخشد. برای ثبت رسمی بخشش مهریه در دفتر اسناد رسمی، رعایت برخی شرایط ضروری است تا مفاد سند از نظر حقوقی روشن باشد و احتمال بروز اختلاف در آینده کاهش یابد.
- زن باید از اهلیت قانونی لازم برای تصرف در اموال خود برخوردار باشد و با اراده آزاد و بدون اکراه یا اجبار برای بخشیدن مهریه اقدام کند.
- بخشش مهریه باید پس از وقوع عقد نکاح انجام شود؛ زیرا مطابق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن به‌محض وقوع عقد مالک مهریه می‌شود.
- میزان مهریه‌ای که زن قصد بخشیدن آن را دارد، باید به‌صورت دقیق مشخص شود تا درباره تمام یا بخشی از مهریه اختلافی ایجاد نشود.
- نوع اقدام حقوقی، از جمله ابراء ذمه شوهر، هبه یا صلح، باید متناسب با ماهیت مهریه و قصد طرفین انتخاب شود؛ زیرا هر روش آثار قانونی متفاوتی دارد.
- زن باید مدارک هویتی معتبر و اطلاعات مربوط به سند ازدواج را برای احراز هویت و تنظیم سند رسمی ارائه کند.
- مفاد سند باید پیش از امضا بررسی شود و زن از آثار حقوقی آن، به‌ویژه امکان یا عدم امکان رجوع از بخشش مهریه، اطلاع داشته باشد.
- هزینه تنظیم سند رسمی باید مطابق تعرفه قانونی دفاتر اسناد رسمی پرداخت شود.
برای بخشیدن مهریه در محضر، اجازه پدر یا پدرشوهر شرط عمومی قانونی نیست. همچنین حضور شاهد یا مراجعه به دادگاه خانواده برای تنظیم سند رسمی بخشش مهریه در همه موارد الزامی نیست. بااین‌حال، شرایط تنظیم سند و حضور اشخاص لازم ممکن است با توجه به نوع توافق و مفاد سند متفاوت باشد.
نحوه بخشیدن مهریه توسط زن
زن می‌تواند پس از وقوع عقد نکاح، تمام یا بخشی از مهریه خود را به همسرش ببخشد مطابق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن از زمان انعقاد عقد مالک مهریه می‌شود و حق تصمیم‌گیری درباره آن را دارد. نحوه بخشیدن مهریه به نوع مهریه، وضعیت پرداخت آن و توافق زوجین بستگی دارد.
برای بخشیدن مهریه، مراحل زیر باید مورد توجه قرار گیرد:
- تعیین میزان مهریه مورد بخشش: زن ابتدا مشخص می‌کند که قصد بخشیدن تمام مهریه را دارد یا تنها بخشی از آن را. تعداد سکه‌ها یا میزان دقیق مال موردنظر باید مشخص باشد.
- انتخاب روش حقوقی بخشش: یخشش مهریه ممکن است از طریق ابراء ذمه زوج، هبه یا صلح انجام شود. انتخاب روش مناسب به ماهیت مهریه و قصد طرفین بستگی دارد و آثار حقوقی متفاوتی ایجاد می‌کند.
- تنظیم سند بخشش مهریه: زن می‌تواند برای ثبت رسمی تصمیم خود به دفتر اسناد رسمی مراجعه کند. هرچند در شرایط قانونی، تنظیم سند عادی نیز ممکن است معتبر باشد، سند رسمی از نظر اثبات مفاد توافق اعتبار بیشتری دارد.
- بررسی و امضای سند: پیش از امضا، زن باید از مفاد سند و آثار آن، به‌ویژه امکان یا عدم امکان رجوع از بخشش مهریه، آگاهی داشته باشد. پس از احراز هویت و رعایت تشریفات لازم، سند رسمی تنظیم و امضا می‌شود.
نکته مهم این است که بخشیدن مهریه در همه موارد قابل بازگشت نیست برای مثال، در صورت ابراء صحیح ذمه شوهر، تعهد او نسبت به مهریه ابراءشده ساقط می‌شود و زن اصولاً نمی‌تواند دوباره آن را مطالبه کند. بنابراین، پیش از امضای هرگونه سند، بررسی دقیق مفاد آن و دریافت مشاوره حقوقی اهمیت دارد.
برای بخشیدن مهریه کجا بریم؟
برای بخشیدن مهریه و ثبت رسمی آن، زن می‌تواند به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه کند. در دفترخانه، با توجه به قصد و توافق طرفین، سندی مانند اقرارنامه رسمی، ابراء ذمه زوج یا صلح حقوق مالی تنظیم می‌شود. انتخاب نوع سند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا آثار حقوقی هر یک از این روش‌ها، به‌ویژه از نظر امکان رجوع از بخشش مهریه، متفاوت است.
برای انجام این کار، معمولاً ارائه کارت ملی، شناسنامه و سند ازدواج ضروری است. همچنین بهتر است پیش از مراجعه، مدارک موردنیاز و شرایط تنظیم سند از دفترخانه استعلام شود. مطابق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن از زمان وقوع عقد مالک مهریه می‌شود و در صورت برخورداری از اهلیت قانونی، برای صرف‌نظر کردن از حق مالی خود اصولاً به اجازه پدر نیاز ندارد.
آیا برای بخشیدن مهریه باید به دادگاه مراجعه کرد؟ خیر، برای بخشش مهریه خارج از فرایند رسیدگی قضایی، مراجعه به دادگاه خانواده الزامی نیست. البته اگر بخشش مهریه در چارچوب طلاق توافقی انجام شود، توافقات مالی زوجین باید متناسب با فرایند قانونی طلاق تنظیم و در مرجع مربوط منعکس شود.
بخشش مهریه لزوماً به تنظیم سند رسمی محدود نیست و ممکن است با سند عادی نیز انجام شود؛ بااین‌حال، تنظیم سند رسمی از نظر اثبات مفاد توافق و جلوگیری از اختلافات احتمالی اطمینان بیشتری فراهم می‌کند.
مدارک بخشیدن مهریه
به گفته‌ی اظهارات، برای بخشش مهریه با استفاده از سند عادی یا رسمی، نیازی به رعایت شرایط ویژه نیست. تنها شرط مهم این است که بخشش مهریه پس از انجام مراسم عقد صورت گیرد.
زن می‌تواند مهریه را با امضا و اثر انگشت خود روی یک برگه‌ی معمولی به شوهر خود بخشید یا از پرداخت مهریه معذور شود. به علاوه، زنی که واقعاً تمایل به بخشش مهریه دارد، می‌تواند به صورت رسمی با حضور در دفتر اسناد رسمی، مهریه را بپذیرد.
برای انجام این کار در دفتر اسناد رسمی، زوجین باید چند مدرک را به همراه داشته باشند که شامل موارد زیر است:
- شناسنامه زن
- کارت ملی زن
- شناسنامه مرد
- کارت ملی مرد
- سند ازدواج یا عقدنامه
اگر زن مبلغ مهریه را در دفتر اسناد رسمی دریافت نکند یا حق طلاق توافقی را از شوهر خود نگیرد، نیاز به اجازه‌ی پدر شوهر برای تأیید این مسئله در اقرارنامه رسمی خواهد بود.
بخشش مهریه در طلاق توافقی
در موارد طلاق توافقی، بخشش مهریه به طور کامل بر اساس توافقات بین خانم و آقا انجام می‌شود و قانون این توافق را احترام می‌گذارد. به عنوان مثال، آنها می‌توانند توافق کنند که خانم مهریه خود را به صورت کامل ببخشد یا مهریه را دریافت کند و بخشی از آن را بخشش دهد و سپس قسمت دیگر را دریافت کند.
برای انجام بخشش مهریه در طلاق توافقی، خانم و آقا می‌توانند در وکالت‌نامه‌ای که به وکیل طلاق خود ارائه می‌دهند، تعیین کنند که وکیل اختیار دارد مهریه را به صورت کامل بخشش دهد یا آن را دریافت کند و نیازی به حضور خانم در دفتر ثبت اسناد رسمی نیست. وکیل طلاق توافقی با تجربه می‌تواند تا حد ممکن منافع هر دو طرف را در نظر بگیرد و در مسیر بخشش مهریه به صورت مؤثر کمک کند.
سخن پایانی
امکان بخشش مهریه به صورت عادی یا رسمی وجود دارد. بخشش مهریه به صورت رسمی معمولاً در دفترخانه انجام می‌شود. پس از انجام عملیات بخشش مهریه، امکان انصراف یا بازگشت از مهریه که به طور رسمی بخشش داده شده است، در ابراء و هبه معوض وجود ندارد. در خصوص حضور شاهد برای بخشش مهریه و یا اجازه پدر، در قانون مفصلی ذکر نشده است، اما در رویه دفترخانه‌ها برای ثبت بخشش مهریه، به منظور جلوگیری از مشکلات احتمالی، از حضور شاهد و اجازه پدر استفاده می‌کنند.
با سلام و خسته نباشید بنده در دفتر اسناد رسمی قبل از اینکه عقدی صورت گرفته باشد بخشی از مهریه خودم را بخشیدم میخواستم ببینم چون عقدی صورت نگرفته بوده آیا این بخشش درست بوده یا خیر؟
سلام وقتتون بخیر
تا زمانیکه عقد صورت نپذیرفته مهریه‌ای هم وجود نداشته تا بخشیده شود.
سلام خانمم میخواد در کنار ادامه زندگیمون مهریشو به من ببخشد. ایا داخل منزل روی یه کاغذ عادی چند خط برای بخشیدن مهریه بنویسم با امضا واثر انگشت دو‌طرفمون کافی هست.یا حتما لازم هست برم دفترخاته خانه رسمی .لطفا پاسخی بدین که قاونی باشد
سلام بذل و ابرائ مهریه باید در دفتراسنادرسمی صورت بگیرد.